Sekrety powstańczych fotografii. Spotkanie z Zygmuntem Walkowskim

W rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego zapraszamy na absolutnie wyjątkowe spotkanie, które pozwoli spojrzeć na historię tamtych dni przez pryzmat niedostrzegalnych na pierwszy rzut oka szczegółów. Naszym gościem będzie Zygmunt Walkowski – wybitny fotograf, varsavianista, konsultant ds. ikonografii i niekwestionowany, legendarny detektyw historii.

Opis spektaklu

Zygmunt Walkowski od dziesięcioleci zajmuje się unikatową i niezwykle precyzyjną pracą: interpretacją oraz analizą zdjęć i filmów z okresu okupacji oraz Powstania Warszawskiego. To człowiek, który z pojedynczych kadrów potrafi odczytać prawdę historyczną, lokalizując z dokładnością do metra miejsca uwiecznionych zdarzeń, identyfikując bezimiennych bohaterów oraz obalając narosłe przez lata mity i fotograficzne fałszerstwa.

Podczas tego spotkania wejdziemy w fascynujący, niemal detektywistyczny proces rozkodowywania materiałów wizualnych. Nasz gość odsłoni kulisy swojej pracy i zabierze nas w podróż śladami poruszających, powstańczych epizodów. W programie spotkania znajdą się m.in.:

Sekrety powstańczych kronik filmowych: poznamy dramatyczne losy autorów kronik, historię ich zaginięcia oraz mrówczą pracę nad rekonstrukcją ocalałych taśm.
Historie zaklęte w kadrach: odkryjemy sekrety powstańczego ślubu państwa Biegów, odnajdziemy wizerunek Wandy Traczyk-Stawskiej na archiwalnych filmach i dowiemy się, co w kluczowych momentach powiedziała Maria Rodziewiczówna.
Symbole i ludzie: usłyszymy poruszającą opowieść o dzieciach w powstaniu – w tym o Wojtusiu Zalewskim ps. „Orzeł Biały”, przyjrzymy się historii powstańczych flag i plakatów, a także prześledzimy niezwykłe losy serca Fryderyka Chopina.
Prawda kontra mistyfikacja: dowiemy się, jak demaskuje się powstańcze fałszywki i manipulacje na zdjęciach.
Dramat warszawskiego getta: przyjrzymy się unikatowym, polskim fotografiom wykonanym przez Leszka Grzywaczewskiego i Rudolfa Dameca w kwietniu 1943 roku. Zobaczymy, jak dzięki genialnej analizie i detektywistycznej precyzji udało się ustalić dokładny czas oraz lokalizację tych przejmujących ujęć.

To spotkanie to rzadka okazja, by dotknąć historii w sposób niezwykle namacalny, bez patosu, za to z naukową i detektywistyczną dociekliwością, która przywraca pamięć o ludziach i miejscach skazanych na zapomnienie.

Twórcy

Prowadzenie:

Zygmunt Walkowski (ur. 1936 r. w Warszawie) – wybitny polski fotograf, varsavianista oraz jeden z najbardziej cenionych specjalistów w dziedzinie interpretacji i analizy zdjęć Warszawy z okresu okupacji niemieckiej oraz Powstania Warszawskiego. Nazywany często „detektywem Powstania”, od dekad zajmuje się tropieniem prawdy historycznej ukrytej w kadrach.

Przez wiele lat pracował w Wytwórni Filmów Dokumentalnych (WFD), gdzie od 1987 roku jako redaktor Archiwum prowadził niezwykle skomplikowane i precyzyjne prace nad rekonstrukcją oryginalnych powstańczych kronik filmowych. W latach 2003–2008 dzielił się swoją unikatową wiedzą jako konsultant ds. ikonografii w Muzeum Powstania Warszawskiego, współtworząc m.in. Wielką Ilustrowaną Encyklopedię Powstania Warszawskiego. Jednym z jego spektakularnych osiągnięć było odnalezienie i zbadanie w Archiwum Narodowym USA olbrzymiego zbioru niemieckich zdjęć lotniczych Luftwaffe z lat 1941–1945, na podstawie których przygotował dla muzeum przełomową wystawę „Warszawa z lotu”. To również on, dzięki drobiazgowej analizie fotograficznej, ustalił dokładną datę zburzenia przez Niemców Zamku Królewskiego w Warszawie.

Za swoje wybitne zasługi w dokumentowaniu, gromadzeniu i upowszechnianiu wiedzy o najnowszej historii Polski został odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, nagrodą Kustosza Pamięci Narodowej oraz odznaczeniem „Dumni z Powstańców”. W 2016 roku powstał o nim film dokumentalny zatytułowany Detektyw Powstania.