Emilian Kamiński (1952-2022)
Aktor teatralny, filmowy i dubbingowy, reżyser, wokalista i pisarz. Założyciel Fundacji Wspierania Twórczych Inicjatyw Teatralnych Atut; wizjoner, który swoją determinacją stworzył od podstaw jeden z najważniejszych punktów na kulturalnej mapie Polski – Teatr Kamienica.
Urodzony 10 czerwca 1952 roku w Warszawie, przez całe życie pozostał nierozerwalnie związany z historią i duchem tego miasta. Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie, którą ukończył z wyróżnieniem w 1975 roku. Na scenie zadebiutował w Teatrze na Woli, w spektaklu Pierwszy dzień wolności w reżyserii swojego mistrza Tadeusza Łomnickiego.
W latach 1977-83 współtworzył prestiż zespołu Teatru Narodowego pod dyrekcją Adama Hanuszkiewicza, gdzie zagrał w wielu spektaklach, często będących inscenizacją klasyki, w tym w sztukach Fredry, Słowackiego, Mickiewicza, Kochanowskiego, Dostojewskiego, Moliera, Boccaccia oraz Moniuszki. Od 1983 roku na siedemnaście lat związał się z warszawskim Teatrem Ateneum, gdzie pod okiem dyrektora Janusza Warmińskiego, a później Gustawa Holoubka ukształtował się jako artysta wszechstronny – nie tylko aktor, ale też reżyser i wokalista. Mierzył się z różnorodnym repertuarem, zagrał w kilkudziesięciu tytułach, w tym m.in.: Wysocki, Kontrabasista, Kubuś Fatalista i jego pan, Hemar, Mr Love i wielu innych. Pierwszą sztuką, którą zrealizował jako reżyser było Słodkie miasto, był także pomysłodawcą oraz współreżyserem – wraz z Wojciechem Młynarskim – słynnego spektaklu Brel.
Występował także gościnnie na deskach takich warszawskich scen jak: Teatr Komedia, Teatr Rozmaitości, Teatr Muzyczny Roma czy Studio Buffo, budując role pełne charyzmy, prawdy i rzemieślniczej precyzji. Tworzył kreacje, które na długo zapadały w pamięć widzów, czego doskonałym przykładem może być choćby główna rola Janosika w kultowej śpiewogrze Na szkle malowane na deskach Teatru Powszechnego im. Zygmunta Hübnera. W 1997 roku powrócił do Teatru Narodowego.
W najtrudniejszych dla narodu chwilach, podczas stanu wojennego, Emilian Kamiński dał dowód swojej niezłomności i patriotyzmu, współtworząc legendarny Teatr Domowy. Ta podziemna inicjatywa artystyczna stała się symbolem wolności słowa i odwagi twórczej w czasach opresji.
Jego życiowym dziełem i najpiękniejszym pomnikiem stał się jednak Teatr Kamienica, otwarty w 2009 roku przy Alei Solidarności 93. Wykazując się niebywałym uporem, w pełnym poświęceniu dla tego przedsięwzięcia przekształcił zaniedbane piwnice w nowoczesną scenę, która stała się domem nie tylko dla wyśmienitej komedii i dramatu, ale także miejscem pielęgnowania pamięci o przedwojennej Warszawie oraz ośrodkiem pomocy potrzebującym.
Jego wszechstronność artystyczna sprawiła, że pokochały go pokolenia widzów. Od niezapomnianych kreacji w filmie Szaleństwa panny Ewy i serii U Pana Boga (U Pana Boga w ogródku; U Pana Boga za miedzą; U Pana Boga w Królowym Moście), przez popularne role telewizyjne, aż po kultowy dubbing postaci Pumby w Królu Lwie. Wszędzie wnosił ciepło, humor i niezwykłą energię. Poza sceną był człowiekiem o wielkiej empatii, społecznikiem oddanym wspieraniu osób z niepełnosprawnościami i w kryzysie bezdomności, wierzącym głęboko, że sztuka ma moc uzdrawiania rzeczywistości. Za swoje zasługi został uhonorowany m.in. Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis, a także Krzyżem Wolności i Solidarności.
Emilian Kamiński zmarł 26 grudnia 2022 roku, pozostawiając w spadku dziedzictwo niezłomnej pasji i głębokiej życzliwości. W pamięci zespołu Teatru Kamienica zapisał się na zawsze jako piewca szacunku do pracy i widzów, niedościgniony mistrz dowcipu, którego serce do ostatniego tchnienia biło w rytmie teatru i miłości do drugiego człowieka.